द्वीपसमूह देशसँग सम्बन्ध सुदृढ गर्न ऋणकाे जाल फैलाउदै
एजेन्सी । आर्थिक संकटमा परेको श्रीलंकाले भ्रमणमा रहेका विदेशमन्त्री वाङ यीसँगको वार्तामा आफ्नो ठूलो चिनियाँ ऋणको बोझलाई पुन: तालिकाबद्ध गर्न खोजेको राष्ट्रपतिको कार्यालयले जनाएको छ।

“महामारी पछिको आर्थिक संकटलाई ध्यानमा राखी ऋण भुक्तान पुन: निर्धारित गर्न सकिन्छ भने यो ठूलो राहत हुने राष्ट्रपतिले औंल्याउनुभयो ” राष्ट्रपति गोटाबाया राजापाक्षको कार्यालयले आइतवार एक विज्ञप्तिमार्फत भनेकाे छ ।

चीन श्रीलंकाको सबैभन्दा ठूलो द्विपक्षीय ऋणदाता हो र अन्तर्राष्ट्रिय मूल्याङ्कन एजेन्सीहरूले राजापाक्षेको सरकार पूर्वनिर्धारितको कगारमा हुनसक्ने चेतावनी दिएपछि वाङको भ्रमण भएको हो। यश टापुको पर्यटनमा निर्भर अर्थतन्त्रलाई महामारीले हानी पुर्‍याएको छ र यसको घटेको विदेशी मुद्रा भण्डारले सुपरमार्केटमा खाद्यान्न र अत्यावश्यक सामानहरूको अभावमा निम्त्याएको छ। चीनको ‘ऋणपुस्तक कूटनीति’ बारे चेतावनी सुनियाे तर कोलम्बोमा रहेको चिनियाँ दूतावासबाट तत्काल कुनै प्रतिक्रिया आएको छैन।

नोभेम्बरको अन्त्यमा श्रीलंकाको विदेशी सञ्चित केवल १.५ बिलियन डलरमा झरेको छ जुन करिब एक महिनाको आयातको लागि मात्र तिर्न पर्याप्त छ। यस टापुको मुख्य ऊर्जा उपयोगिताले थर्मल जेनरेटरहरूको लागि तेल आयात गर्न विदेशी मुद्रा सकिएपछि शुक्रबार बिजुलीको प्रयाेग हुन थाल्यो।

अप्रिल २०२१ सम्म श्रीलंकाको ३५ अर्ब डलरको विदेशी ऋणको १०% चीनको थियो, सरकारी तथ्याङ्कले देखाउँछ। सरकारी स्वामित्वका उद्यमहरू र केन्द्रीय बैंकलाई खातामा ऋण लिँदा चीनको कुल ऋण धेरै बढी हुनसक्ने अधिकारीहरूले बताएका छन्।

श्रीलंकाले पूर्वाधारका लागि चीनबाट धेरै ऋण लिएको छ, जसमध्ये केही सेतो हात्ती जस्तै समाप्त भयो। दक्षिणी श्रीलंकामा बन्दरगाह निर्माणका लागि १.४ बिलियन डालर ऋण तिर्न नसकेपछि कोलम्बोले सन् २०१७ मा दबावमा आएर एक चिनियाँ कम्पनीलाई सुविधापुर्ण ९९ वर्षको लागि भाडामा दिन बाध्य भयो।

अत्यावश्यक पूर्व-पश्चिम अन्तर्राष्ट्रिय ढुवानी मार्गहरूमा अवस्थित हम्बनटोटा बन्दरगाहले चीनलाई हिन्द महासागरमा सैन्य पहल गर्न सक्ने अमेरिका र भारतले चेतावनी दिएका छन्। कोलम्बो र बेइजिङ दुवैले श्रीलंकाका बन्दरगाहहरू कुनै पनि सैन्य उद्देश्यका लागि प्रयोग गरिने कुरा अस्वीकार गरेका छन्।

सन् २०२२ को आफ्नो पहिलो विदेश भ्रमणको अन्तिम चरणमा नजिकैको माल्दिभ्सको भ्रमण गरेपछि वाङ शनिबार राति श्रीलंका आइपुगेका थिए जसले उनलाई इरिट्रिया, केन्या र कोमोरोस पनि लिएको थियो।
चीनले माल्दिभ्सलाई पूर्वाधार मर्मत, चिकित्सा सहायता र भिसा सहुलियतहरू प्रस्ताव गरेको छ किनभने बेइजिङले रणनीतिक रूपमा राखिएको द्वीपसमूहसँग आफ्नो सम्बन्ध सुदृढ गर्न अघि बढेको छ।( स्राेत : दा गर्जियन डट कम)