५ गते मंसिर २०७८ । एजेन्सी – बेइजिङ चीन / चीनमा एक कार्यकर्ताले गोप्य रूपमा चिनमा रहेको हिरासत शिविरको पर्दाफास गरेका छ । गुआन गुआन चीनको उरुम्ची सहरमा पर्यटकका रूपमा प्रवेश गरेका थिए । यहाँ पर्यटकहरु बारम्बार नआउने भएकोले उनी डराई पनि रहेका थिए । उनको झोलामा एउटा गुप्तचर क्यामेरा जडान गरिएको थियो, जसबाट उनले गोप्य रूपमा कम्युनिष्ट सरकारले जबर्जस्ती हिरासत राखेका शिविरहरू रेकर्ड गरेका हुन । आफ्नो मिशनमा साहसी कार्यकर्ताले पुन: शिक्षा शिविर, नजरबन्द केन्द्रहरू र जेलहरूको संसारको सबैभन्दा क्रूर नेटवर्कको पर्दाफास गरेका छ्न ।
चिनमा रहेको यि शिविरहरू सिनजियाङ प्रान्तमा अवस्थित छन्, जहाँ मुस्लिम अल्पसंख्यक, विशेष गरी उइगरहरूमाथि चिनियाँ दमन डेलीमेलले रिपोर्ट गरिरहेको छ । चिनियाँ कार्यकर्तालाई थाहा थियो कि यदि आफूलाई पुलिसले समात्यो भने, उसलाई सरकारी अत्याचारको पर्दाफास गर्न कडा सजाय हुनेछ । चीनले करिब २० लाख मानिसलाई त्यस्ता शिविरमा नजरबन्दमा राखेको अनुमान गरिएको छ । गुआनले शिविरको बारेमा जानकारी संकलन गर्न दुई वर्षसम्म इलाका घुमे।
आठ शहरहरूमा 18 शिविरहरू भेटिए विद्यालयहरूमा उइगर भाषा प्रतिबन्धित भएको उनीहरूले थाहा थियोे । जब उनले विदेशी पत्रकारहरूलाई यहाँ अनुसन्धान गर्नबाट रोकिएको थाहा पाए, त्यस् पछि गुआनले यो खुलासा गर्ने निर्णय गरेका थिए । आफ्नो ज्यान जोखिममा राखेर, गुआनले आठ शहरहरूमा यात्रा गरे र लगभग 18 शिविरहरू फेला पारे । जसमा १००० गजमा फैलिएको विशाल शिविर ‘श्रमबाट सुधार’ जस्ता नामले शिविर बनाएको थियो।
चीनको क्रूर जेल नक्साबाट गायब भयो यी धेरै टोपीहरू नक्सामा चिन्ह लगाइएको थिएन । तर उनीहरुले कारागारभित्रका काँडेतार, गार्ड टावर, प्रहरी चौकी, सेनाको ब्यारेक, सेनाको गाडी र पर्खालमा बसेका छ्न । उनले युट्युबमा आफ्नो मिशनको भिडियो जारी गरेका छन्, जसले चीनको सबैभन्दा ठूलो झूटलाई मात्र १९ मिनेटमा उजागर गरेको छ। गुआनले शिविरहरू पत्ता लगाउन एक रिपोर्टमा प्रयोग गरिएको स्याटेलाइट छविहरूको मद्दत लिएको छ ।

आफ्नो मिशनको क्रममा, गुआनलाई डर थियो कि यदि उनी समातिए भने, उसलाई पनि रेकर्ड गर्न आएका शिविरहरूमा पठाइनेछ। रिपोर्टका अनुसार, गुआनले भने कि त्यहाँ धेरै हिरासत शिविरहरू छन् र ती सबैलाई त्यहाँ रहेका वाचटावरहरूबाट निगरानी गरिन्छ भन्दै खुलासा समेत गरेका छ्न । एसिपिन्युजबाट